Alcohol
Questi contenuti non sono ancora disponibili nella tua lingua.
In het kort
Section titled “In het kort”- Alcohol krijgt verwerkingsprioriteit: zolang het lichaam alcohol verwerkt, staat vetverbranding op pauze
- Herhaald gebruik kan bijdragen aan levervet, hogere triglyceriden en insulineresistentie
- Alcohol verstoort slaap en herstel en verhoogt de kans op extra (laat) eten
- Minderen of stoppen geeft vaak snel winst: betere slaap, minder trek, stabielere energie
- Bij ontwenningsklachten: niet abrupt stoppen maar gecontroleerd met begeleiding
Oxidatieve prioriteit: waarom alcohol altijd eerst gaat
Section titled “Oxidatieve prioriteit: waarom alcohol altijd eerst gaat”Na inname gaat alcohol via de bloedbaan naar de lever. Daar wordt ethanol omgezet naar acetaldehyde en daarna naar acetaat. Die omzetting heeft voorrang, omdat het lichaam acetaldehyde zo snel mogelijk wil opruimen.
Acetaat wordt vervolgens gebruikt als brandstof via acetyl-CoA - hetzelfde knooppunt dat ook ontstaat uit koolhydraten en vetten. Zolang er veel acetaat aanwezig is, wordt vetafbraak tijdelijk afgeremd.
Daarnaast verschuift de redoxbalans in de lever (meer NADH, minder NAD+). Dat remt processen die NAD+ nodig hebben, waaronder vetoxidatie en gluconeogenese. Het metabolisme schuift tijdelijk op richting opslag en aanmaak van vet.
Wat betekent dit praktisch?
Section titled “Wat betekent dit praktisch?”- Tijdens alcoholverwerking is vetverbranding tijdelijk verlaagd
- Bier en zoete mixdranken combineren alcohol met koolhydraten: dat maakt de metabole belasting groter
- Wie werkt aan gewichtsreductie of metabole flexibiliteit merkt vaak dat alcohol de vooruitgang afremt
- Alcohol verlaagt remming en verhoogt de kans op (laat) extra eten
Hoe alcohol bijdraagt aan metabole disfunctie
Section titled “Hoe alcohol bijdraagt aan metabole disfunctie”| Mechanisme | Effect |
|---|---|
| Levervet en triglyceriden | Verschuiving in leverstofwisseling verhoogt vetaanmaak en vetopslag |
| Insulineresistentie | Herhaalde leverbelasting beïnvloedt glucosehuishouding nadelig |
| Metabole flexibiliteit | Regelmatig onderbreken van vetoxidatie maakt schakelen minder soepel |
| Slaap en herstel | Verstoort slaapkwaliteit met indirecte effecten op honger, stress en glucose |
Wanneer is (tijdelijk) geen alcohol verstandig?
Section titled “Wanneer is (tijdelijk) geen alcohol verstandig?”- Bij (verdenking op) leververvetting of verhoogde leverenzymen
- Bij hypertriglyceridemie of pancreatitis in de voorgeschiedenis
- Bij diabetes of prediabetes wanneer glucose moeilijk te stabiliseren is
- Bij hypertensie, ritmestoornissen of duidelijke slaapklachten
- Bij middelgebruik dat sederend werkt of de lever extra belast
Als je toch drinkt: schadebeperking
Section titled “Als je toch drinkt: schadebeperking”- Kies voor lagere frequentie en kleinere hoeveelheden; vermijd binge drinking
- Drink niet op een lege maag; combineer met eiwitrijke, onbewerkte voeding
- Vermijd suikerhoudende mixers en zoete cocktails; beperk bier bij metabole doelen
- Stop ruim voor bedtijd om de slaap minder te verstoren
- Let op hydratatie en voldoende zout/elektrolyten, zeker bij koolhydraatbeperking
Minderen of stoppen: een praktische aanpak
Section titled “Minderen of stoppen: een praktische aanpak”Gedragsverandering begint met inzicht
Section titled “Gedragsverandering begint met inzicht”Noteer 3 dagen kort:
- Wanneer je drinkt (tijdstip, dag van de week)
- In welke situatie (thuis, werkborrel, uit eten, alleen)
- Welk gevoel erbij hoort (stress, beloning, verveling, gezelligheid, pijn dempen)
Veel voorkomende triggers
Section titled “Veel voorkomende triggers”- Einde van een drukke werkdag; koken of eten “met een glas erbij”
- Avonden op de bank met tv/telefoon
- Sociale druk op werk of in vriendenkring
- Slecht slapen of piekeren; alcohol als “slaapmuts”
Stabiliseer de basis
Section titled “Stabiliseer de basis”Minderen of stoppen lukt beter bij stabiele energie en betere slaap:
- Eet 2-3 volwaardige maaltijden per dag met voldoende eiwit en groente
- Beperk suiker en witmeel (vergroten vaak de avondtrek)
- Dagelijks bewegen (20-30 minuten wandelen als basis)
- Vaste bedtijd en opstaatijd; beperk cafeïne later op de dag
Omgaan met trek (craving)
Section titled “Omgaan met trek (craving)”Trek komt vaak in golven en zakt meestal binnen 5 tot 10 minuten. Een vaste routine helpt.
Vier stappen
Section titled “Vier stappen”- Stop - herken: “dit is trek, geen noodzaak”
- Adem - 5 keer rustig: 4 tellen in, 6 tellen uit
- Verplaats - sta op, loop 2-5 minuten, drink water of thee
- Vervang - doe iets anders: kort bellen, even naar buiten, muziek
Sociale situaties
Section titled “Sociale situaties”- Spreek met 1 persoon af dat je mindert of stopt en vraag steun
- Zet een alternatief klaar (0.0, bruiswater, thee) voordat de trek begint
- Gebruik korte antwoorden: “Ik drink (even) niet” of “Ik ben aan het minderen”
Een plan in 4 stappen
Section titled “Een plan in 4 stappen”- Kies je doel en startdatum (bij voorkeur binnen 1-3 weken)
- Maak lastige momenten concreet (avond, borrel, stress) en plan een alternatief
- Verwijder verleidingen (voorraad, vaste routines) en bouw nieuwe routines op
- Evalueer wekelijks: wat ging goed, wat was lastig, welke steun heb je nodig?
Hulp en ondersteuning
Section titled “Hulp en ondersteuning”| Hulpbron | Wat |
|---|---|
| Alcohol Infolijn (Trimbos) | Anoniem bellen, chatten of mailen (0900-1995) |
| Allesoverdrinken.nl | Informatie, tests en hulpmiddelen |
| IkPas en Maxx (Trimbos) | Apps voor een alcoholpauze of minderen |
| Jellinek Online Zelfhulp | Gratis en anoniem online programma |
Wanneer extra hulp verstandig is
Section titled “Wanneer extra hulp verstandig is”Veelgestelde vragen
Waarom verwerkt het lichaam alcohol als eerste?
Alcohol is geen voorkeursbrandstof maar een prioriteitsstof. Het tussentijdse afbraakproduct acetaldehyde is schadelijk, dus het lichaam ruimt dat zo snel mogelijk op. Zolang alcohol wordt verwerkt, staat vetverbranding op pauze.
Is alcohol een koolhydraat?
Nee. Ethanol is een aparte stof. Het levert wel energie, maar wordt via een eigen route afgebroken en krijgt daarbij verwerkingsprioriteit boven vetten en koolhydraten.
Kan alcohol ketose stoppen?
Vaak tijdelijk wel. Zolang alcohol wordt verwerkt, schuift het lichaam richting acetaatverbranding en kan ketonproductie en vetoxidatie afnemen.
Maakt het type drank uit?
Ja. Droge wijn of gedistilleerd zonder suiker geeft minder koolhydraatbelasting dan bier, likeuren en zoete mixdranken. De alcoholprioriteit blijft echter gelijk: vetverbranding wordt hoe dan ook tijdelijk geremd.
Hoe ga ik om met trek naar alcohol?
Trek komt in golven en zakt meestal binnen 5-10 minuten. Gebruik de vier stappen: Stop (herken dat het trek is), Adem (5x rustig: 4 tellen in, 6 tellen uit), Verplaats (sta op, loop, drink water), Vervang (doe iets anders). Check ook HALT: ben je Hungry, Angry, Lonely of Tired?
Medische Disclaimer: De informatie van Stichting Je Leefstijl Als Medicijn over leefstijl, ziektes en stoornissen mag niet worden opgevat als medisch advies. In geen geval adviseren wij mensen om hun bestaande behandeling te veranderen. We raden mensen met chronische aandoeningen aan om zich over hun behandeling goed door bevoegde medische professionals te laten adviseren.
Medical Disclaimer: The information provided by Stichting Je Leefstijl Als Medicijn regarding lifestyle, diseases, and disorders should not be construed as medical advice. Under no circumstances do we advise people to alter their existing treatment. We recommend that people with chronic conditions seek advice regarding their treatment from qualified medical professionals.