Van vaste mindset naar een groei mindset
Ce contenu n’est pas encore disponible dans votre langue.
In het kort
Section titled “In het kort”- Een vaste mindset ziet talent als aangeboren, een groei mindset ziet het als ontwikkelbaar
- Je overtuigingen beïnvloeden hoe je omgaat met uitdagingen en fouten
- Neuroplasticiteit, het aanpassingsvermogen van je brein, ondersteunt de groei mindset
- Verandering vraagt meer dan alleen inspanning: ook nieuwe strategieën en hulp vragen
- Een groei mindset hangt samen met betere mentale gezondheid en veerkracht
Twee manieren van denken
Section titled “Twee manieren van denken”Stel je voor: je krijgt kritiek op je werk. Wat denk je?
Optie A: “Zie je wel, ik ben hier gewoon niet goed in. Ik had dit niet moeten proberen.”
Optie B: “Dit is nuttige feedback. Wat kan ik hiervan leren voor de volgende keer?”
Deze twee reacties illustreren het verschil tussen een vaste en een groei mindset. Het concept werd ontwikkeld door psycholoog Carol Dweck en beschreven in haar boek Mindset: The New Psychology of Success.
Je mindset bepaalt niet alleen hoe je denkt, maar ook wat je doet. En dat heeft gevolgen voor hoeveel je leert, groeit en uiteindelijk bereikt.
Wat is een vaste mindset?
Section titled “Wat is een vaste mindset?”Bij een vaste mindset geloof je dat je intelligentie, persoonlijkheid en talenten vastliggen. Je bent slim of je bent het niet. Je hebt talent of je hebt het niet.
Kenmerken
Section titled “Kenmerken”- Je vermijdt uitdagingen om niet te falen
- Je ziet inspanning als bewijs dat je het niet “gewoon kunt”
- Je negeert kritiek of voelt je erdoor aangevallen
- Je voelt je bedreigd door het succes van anderen
- Je geeft snel op bij tegenslagen
De verborgen vraag
Section titled “De verborgen vraag”Mensen met een vaste mindset stellen zichzelf voortdurend dezelfde vraag: “Zal ik slagen of falen? Zal ik slim of dom overkomen?”
Elke situatie wordt een test van je waarde als persoon. Dat maakt het eng om iets nieuws te proberen. Want wat als je faalt? Dan is dat bewijs dat je niet goed genoeg bent.
Wat is een groei mindset?
Section titled “Wat is een groei mindset?”Bij een groei mindset geloof je dat je basisvaardigheden kunt ontwikkelen door inspanning, goede strategieën en hulp van anderen. Talent is een startpunt, niet een eindpunt.
Kenmerken
Section titled “Kenmerken”- Je zoekt uitdagingen op omdat je ervan leert
- Je ziet inspanning als de weg naar meesterschap
- Je gebruikt kritiek om te verbeteren
- Je laat je inspireren door het succes van anderen
- Je volhardt bij tegenslagen
De andere vraag
Section titled “De andere vraag”Mensen met een groei mindset stellen een andere vraag: “Wat kan ik hiervan leren? Hoe kan ik groeien?”
Fouten zijn geen bewijs van falen, maar informatie over wat je nog kunt ontwikkelen. Dit maakt het minder bedreigend om iets nieuws te proberen.
De wetenschap achter mindset
Section titled “De wetenschap achter mindset”Neuroplasticiteit
Section titled “Neuroplasticiteit”De biologische basis voor de groei mindset is neuroplasticiteit: het vermogen van je brein om te veranderen en nieuwe verbindingen te maken. Dit gebeurt je hele leven, niet alleen in je jeugd.
Wanneer je iets nieuws leert, vormen neuronen nieuwe verbindingen. Hoe vaker je iets oefent, hoe sterker die verbindingen worden. Je brein past zich letterlijk aan aan wat je doet.
Dit betekent dat je kunt groeien. Niet onbeperkt, maar wel significant. Je bent niet gevangen in je huidige niveau.
Hersenonderzoek
Section titled “Hersenonderzoek”Onderzoek laat zien dat mensen met een vaste en groei mindset anders reageren op fouten. Bij mensen met een groei mindset toont de prefrontale cortex meer activiteit wanneer ze een fout maken. Ze verwerken de fout actief en leren ervan.
Bij mensen met een vaste mindset is die activiteit lager. Ze negeren de fout liever dan ervan te leren.
Wat zegt de wetenschap over interventies?
Section titled “Wat zegt de wetenschap over interventies?”Hier wordt het genuanceerder. Meta-analyses laten zien dat mindset-interventies een klein tot matig effect hebben. De effectgrootte ligt rond de 0,14 voor academische prestaties en 0,32 voor mentale gezondheid.
Belangrijk: de effecten zijn het sterkst bij:
- Studenten met een achterstand
- Situaties met hoge implementatiekwaliteit
- Uitkomsten gerelateerd aan mentaal welzijn
De wetenschap zegt niet dat mindset alles bepaalt. Wel dat het een factor is die je kunt beïnvloeden.
Het misverstand over inspanning
Section titled “Het misverstand over inspanning”Een veelvoorkomende fout is om groei mindset gelijk te stellen aan “harder werken”. Dit is niet wat Dweck bedoelt.
Inspanning alleen is niet genoeg
Section titled “Inspanning alleen is niet genoeg”Als je vastloopt en je blijft dezelfde aanpak proberen, alleen harder, dan werk je niet slimmer. Een echte groei mindset betekent:
- Nieuwe strategieën proberen wanneer iets niet werkt
- Hulp vragen aan anderen
- Leren van hoe anderen het aanpakken
- Reflecteren op wat wel en niet werkt
Productieve worsteling
Section titled “Productieve worsteling”Het gaat om productieve worsteling: uitgedaagd worden op een manier die leidt tot groei. Niet om zinloze herhaling van wat niet werkt.
Hoe herken je je eigen mindset?
Section titled “Hoe herken je je eigen mindset?”Je mindset is geen alles-of-niets. De meeste mensen hebben een mix, afhankelijk van het gebied en de situatie.
Vragen om jezelf te stellen
Section titled “Vragen om jezelf te stellen”Bij een nieuwe uitdaging:
- Voel ik me enthousiast of angstig?
- Denk ik “wat kan ik leren” of “wat als ik faal”?
Bij kritiek:
- Voel ik me aangevallen of zie ik bruikbare informatie?
- Wil ik het negeren of ermee aan de slag?
Bij een fout:
- Schaam ik me of ben ik nieuwsgierig naar wat er misging?
- Geef ik anderen de schuld of kijk ik naar mijn eigen rol?
Bij andermans succes:
- Voel ik me bedreigd of geïnspireerd?
- Denk ik “zij hebben geluk” of “wat kan ik van hen leren”?
Van vast naar groei: praktische stappen
Section titled “Van vast naar groei: praktische stappen”Verandering gebeurt niet van de ene op de andere dag. Het vraagt bewuste aandacht en oefening.
1. Herken je vaste-mindset-triggers
Section titled “1. Herken je vaste-mindset-triggers”Iedereen heeft situaties die een vaste mindset activeren. Misschien is het kritiek van een bepaald persoon. Of een specifiek onderwerp waar je je onzeker over voelt.
Oefening: Schrijf drie situaties op waarin je merkt dat je in een vaste mindset schiet. Wat denk je dan? Hoe voel je je?
2. Geef je vaste mindset een naam
Section titled “2. Geef je vaste mindset een naam”Dweck suggereert om je vaste mindset te personifiëren. Geef het een naam. Dit helpt om afstand te nemen.
“Daar is die kritische stem weer. Dat is mijn vaste mindset die bang is om te falen.”
3. Verander “zijn” in “worden”
Section titled “3. Verander “zijn” in “worden””Let op je taalgebruik. Verander uitspraken over wie je bent in uitspraken over waar je naartoe groeit.
- “Ik ben slecht in wiskunde” wordt “Ik ben wiskunde aan het leren”
- “Ik ben geen creatief persoon” wordt “Ik ontwikkel mijn creativiteit”
4. Voeg “nog niet” toe
Section titled “4. Voeg “nog niet” toe”Dit kleine woord verandert alles. In plaats van “Ik kan dit niet” zeg je “Ik kan dit nog niet.”
Het verschuift je perspectief van een eindpunt naar een traject.
5. Vier het proces, niet alleen het resultaat
Section titled “5. Vier het proces, niet alleen het resultaat”Train jezelf om inspanning en strategie te waarderen, niet alleen succes.
- “Ik ben trots dat ik het geprobeerd heb”
- “Ik heb iets belangrijks geleerd”
- “Mijn aanpak was slim, ook al werkte het niet”
6. Zoek productieve feedback
Section titled “6. Zoek productieve feedback”Vraag actief om feedback en zie het als een cadeau. Niet als kritiek op wie je bent, maar als informatie over hoe je kunt groeien.
7. Leer van anderen
Section titled “7. Leer van anderen”Zie het succes van anderen niet als bedreiging maar als bron van informatie. Wat doen zij dat werkt? Wat kun je overnemen?
Mindset en gezondheid
Section titled “Mindset en gezondheid”Je mindset beïnvloedt niet alleen leren en presteren, maar ook je gezondheid.
Stress en veerkracht
Section titled “Stress en veerkracht”Mensen met een groei mindset gaan vaak beter om met stress. Ze zien moeilijke situaties als uitdagingen in plaats van bedreigingen. Dit activeert een andere fysiologische reactie.
Gedragsverandering
Section titled “Gedragsverandering”Bij leefstijlverandering speelt mindset een rol. Geloof je dat je kunt veranderen? Dat bepaalt deels of je het probeert en volhoudt.
Een terugval wordt anders ervaren:
- Vaste mindset: “Zie je wel, ik kan het niet”
- Groei mindset: “Wat kan ik hiervan leren voor de volgende keer?”
Omgaan met ziekte
Section titled “Omgaan met ziekte”Ook bij chronische aandoeningen kan mindset helpen. Niet door de ziekte te ontkennen, maar door te focussen op wat je wel kunt beïnvloeden en leren.
Valkuilen bij het ontwikkelen van een groei mindset
Section titled “Valkuilen bij het ontwikkelen van een groei mindset”Oppervlakkige toepassing
Section titled “Oppervlakkige toepassing”Alleen zeggen dat je een groei mindset hebt is niet genoeg. Het gaat om daadwerkelijk andere keuzes maken wanneer het moeilijk wordt.
Alles aan mindset toeschrijven
Section titled “Alles aan mindset toeschrijven”Mindset is een factor, niet de enige factor. Structurele barrières, middelen en omstandigheden spelen ook een rol. Een groei mindset lost niet alles op.
Inspanning zonder reflectie
Section titled “Inspanning zonder reflectie”Blind doorgaan is geen groei mindset. Reflectie en aanpassing zijn essentieel.
Samenvatting
Section titled “Samenvatting”Je mindset, de overtuiging over of je kunt groeien, beïnvloedt hoe je omgaat met uitdagingen, fouten en kritiek. Een vaste mindset houdt je klein. Een groei mindset opent mogelijkheden.
De biologische basis is neuroplasticiteit: je brein kan veranderen en groeien, je hele leven lang. Dit betekent niet dat alles mogelijk is, maar wel dat groei altijd mogelijk is.
Verandering vraagt meer dan alleen inspanning. Het vraagt nieuwe strategieën, hulp vragen en leren van anderen. Het kleine woord “nog niet” kan daarbij helpen.
Je mindset is geen vaststaande eigenschap. Het is een overtuiging die je kunt bijstellen. Stap voor stap, situatie voor situatie.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen een vaste en groei mindset?
Bij een vaste mindset geloof je dat je intelligentie en talenten vastliggen. Je vermijdt uitdagingen om niet dom te lijken. Bij een groei mindset geloof je dat je kunt groeien door inspanning. Je ziet fouten als leermomenten en uitdagingen als kansen.
Is een groei mindset wetenschappelijk onderbouwd?
Ja en nee. Onderzoek toont aan dat mindset-interventies een klein tot matig effect hebben, vooral bij studenten met een achterstand. De effecten zijn sterker op mentaal welzijn dan op cijfers. De biologische basis, neuroplasticiteit, is wel sterk onderbouwd.
Kan ik mijn mindset echt veranderen?
Ja. Je mindset is geen vaststaande eigenschap maar een overtuiging die je kunt bijstellen. Dit vraagt bewuste aandacht voor je gedachten en reacties op uitdagingen. Verandering gebeurt niet van de ene op de andere dag, maar geleidelijk.
Gaat een groei mindset alleen over harder werken?
Nee, dit is een veelvoorkomend misverstand. Een groei mindset gaat niet alleen over inspanning, maar ook over het proberen van nieuwe strategieën en het vragen van hulp wanneer je vastloopt. Alleen harder werken zonder je aanpak te veranderen werkt niet.
Heeft mindset invloed op gezondheid?
Onderzoek suggereert dat een groei mindset samenhangt met beter omgaan met stress, meer veerkracht en betere mentale gezondheid. Je overtuigingen beïnvloeden hoe je reageert op tegenslagen, wat doorwerkt op je welzijn.
Bronnen
Section titled “Bronnen”-
Dweck CS. Mindset: The New Psychology of Success. Random House; 2006.
-
Dweck CS. Mindsets: A View From Two Eras. Perspectives on Psychological Science; 2019.
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6594552/ -
Burnette JL, et al. A systematic review and meta-analysis of growth mindset interventions. Psychological Bulletin; 2022.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36227318/ -
Macnamara BN, Burgoyne AP. Do growth mindset interventions impact students’ academic achievement? Psychological Bulletin; 2022.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36326645/ -
Ng B. The Neuroscience of Growth Mindset and Intrinsic Motivation. Brain Sciences; 2018.
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC5836039/ -
Farnam Street. Carol Dweck: A Summary of Growth and Fixed Mindsets.
https://fs.blog/carol-dweck-mindset/
Meer lezen
Section titled “Meer lezen”- Hoe mentale veerkracht trainen - Praktische oefeningen voor veerkracht
- Waarom iedereen anders met stress omgaat - Individuele verschillen
- Wat doet stress met je lichaam? - De basis van stress
Gerelateerde fiches
Section titled “Gerelateerde fiches”- Cortisol - Stresshormoon en dag-nachtritme
- Emotioneel eten - Omgaan met eetdrang door emoties
- Microhabits - Kleine stappen naar verandering
Medische Disclaimer: De informatie van Stichting Je Leefstijl Als Medicijn over leefstijl, ziektes en stoornissen mag niet worden opgevat als medisch advies. In geen geval adviseren wij mensen om hun bestaande behandeling te veranderen. We raden mensen met chronische aandoeningen aan om zich over hun behandeling goed door bevoegde medische professionals te laten adviseren.
Medical Disclaimer: The information provided by Stichting Je Leefstijl Als Medicijn regarding lifestyle, diseases, and disorders should not be construed as medical advice. Under no circumstances do we advise people to alter their existing treatment. We recommend that people with chronic conditions seek advice regarding their treatment from qualified medical professionals.