Vezels
In het kort
Section titled “In het kort”- Vezels werken als metabole rem door koolhydraatopname te vertragen
- Ze zijn het ‘antidoot’ voor het ‘gif’ van snelle koolhydraten
- Raffinage verwijdert vezel en vet, waardoor alleen naakte koolhydraat overblijft
- Bij TKB is de rol van vezels ondersteunend, niet essentieel
- De toxiciteit zit in de bewerking, niet in het voedsel zelf
Inleiding
Section titled “Inleiding”Vezels vormen een bijzondere component van plantaardige voeding. Ze leveren zelf nauwelijks energie, maar beïnvloeden de opname en verwerking van voedingsstoffen.
De rol van vezels als ‘anti-nutriënt’
Section titled “De rol van vezels als ‘anti-nutriënt’”Vezel is uniek omdat het niet voedt, maar juist remt.
| Effect | Mechanisme |
|---|---|
| Vertraagde maaglediging | Oplosbare vezels |
| Verminderde opname | Van koolhydraten in dunne darm |
| Lagere pieken | Glucose én insuline na de maaltijd |
Natuurlijke balans: het ‘pakket’ van Moeder Natuur
Section titled “Natuurlijke balans: het ‘pakket’ van Moeder Natuur”Ongeraffineerde plantaardige voedingsmiddelen bevatten van nature vezel, vet en eiwit in een evenwichtige verhouding.
| Volkeren | Koolhydraatinname | Metabole ziekten |
|---|---|---|
| Okinawanen | 70–80% energie uit koolhydraten | Geen |
| Kitavanen | 70–80% energie uit koolhydraten | Geen |
De reden: de intacte matrix van hun voeding — vezel en vet bleven behouden.
Het effect van raffinage
Section titled “Het effect van raffinage”Raffinage verwijdert:
| Component | Reden |
|---|---|
| Vezels | Voor textuur |
| Natuurlijke vetten | Voor houdbaarheid |
| Micronutriënten | Als bijproduct |
Gevolgen
Section titled “Gevolgen”| Effect | Resultaat |
|---|---|
| Verzadigend effect verloren | Meer eten |
| Glycemische index stijgt | Snellere bloedsuikerstijging |
| Chronisch verhoogde insuline | Insulineresistentie en vetopslag |
Epidemiologisch bewijs
Section titled “Epidemiologisch bewijs”| Dieettype | Diabetesrisico |
|---|---|
| Hoog-GI, weinig vezel | +75–200% verhoogd |
| Hoog-GI, veel vezel | Risico vrijwel geneutraliseerd |
De balans tussen ‘gif’ (snelle koolhydraten) en ‘antidoot’ (vezel) bepaalt de metabole uitkomst.
Vezels binnen TKB
Section titled “Vezels binnen TKB”Bij therapeutische koolhydraatbeperking worden koolhydraten beperkt tot 20–130 g/dag.
| Rol van vezel | Toelichting |
|---|---|
| Niet noodzakelijk | Voor metabole controle |
| Wel nuttig voor | Verzadiging, darmgezondheid, langzamere glucose-absorptie |
Aanbevolen bronnen
Section titled “Aanbevolen bronnen”- Groenten met lage glycemische last
- Noten
- Chia- en lijnzaad
- Gefermenteerde producten
Klinische toepassing bij metabole disfunctie
Section titled “Klinische toepassing bij metabole disfunctie”Bij patiënten met insulineresistentie of diabetes type 2:
| Advies | Toelichting |
|---|---|
| Vezelrijke groenten als buffer | Bij gemengde maaltijden |
| Vermijd sappen en smoothies | Vezel is verwijderd of kapot |
| Bij obstipatie tijdens TKB | Vergroot water- en zoutinname |
| Overweeg | Kleine hoeveelheden psyllium of chia-gel |
Bij hyperinsulinemie blijft verlaging van totale koolhydraat-inname essentieel.
Praktische richtlijnen
Section titled “Praktische richtlijnen”| Nr. | Advies |
|---|---|
| 1 | Eet onbewerkte planten in hun geheel, niet in poedervorm |
| 2 | Combineer vezel met vet en eiwit (bijv. groenten met olijfolie of vis) |
| 3 | Vermijd ‘vezelrijke’ bewerkte producten |
| 4 | Luister naar verzadiging: vezel vult mechanisch, echte verzadiging komt van eiwit en vet |
Samenvatting
Section titled “Samenvatting”Veelgestelde vragen
Wat doen vezels voor de stofwisseling?
Oplosbare vezels vertragen de maaglediging en verminderen de opname van koolhydraten in de dunne darm. Dit leidt tot lagere glucose- en insulinepieken na de maaltijd. Vezels fungeren als een antidoot voor snelle koolhydraten.
Waarom is raffinage schadelijk?
Raffinage verwijdert vezels, natuurlijke vetten en micronutriënten. Hierdoor gaat het verzadigende effect verloren, stijgt de glycemische index en worden insulinespiegels chronisch verhoogd, wat leidt tot insulineresistentie en vetopslag.
Zijn vezels nodig bij TKB?
Bij therapeutische koolhydraatbeperking is extra vezel niet noodzakelijk voor metabole controle, maar kan bijdragen aan verzadiging, darmgezondheid en langzamere glucose-absorptie. Aanbevolen bronnen: groenten, noten, chia- en lijnzaad.
Wat zijn de beste vezelbronnen?
Eet onbewerkte planten in hun geheel, niet in poedervorm. Groenten met lage glycemische last, noten, chia- en lijnzaad, en gefermenteerde producten. Vermijd industrieel bewerkte vezeltoevoegingen.
Medische Disclaimer: De informatie van Stichting Je Leefstijl Als Medicijn over leefstijl, ziektes en stoornissen mag niet worden opgevat als medisch advies. In geen geval adviseren wij mensen om hun bestaande behandeling te veranderen. We raden mensen met chronische aandoeningen aan om zich over hun behandeling goed door bevoegde medische professionals te laten adviseren.
Medical Disclaimer: The information provided by Stichting Je Leefstijl Als Medicijn regarding lifestyle, diseases, and disorders should not be construed as medical advice. Under no circumstances do we advise people to alter their existing treatment. We recommend that people with chronic conditions seek advice regarding their treatment from qualified medical professionals.