Slaapapneusyndroom
In het kort
Section titled “In het kort”- OSA: luchtweg valt dicht tijdens slaap → adempauzes en zuurstofdalingen
- Ernst gemeten met Apneu-Hypopneu-Index (AHI): licht/matig/ernstig
- Drie behandelpijlers: CPAP, leefstijl (TKB) en Tirzapatide
- Slaapapneu is een sleutelmanifestatie van metabole disfunctie
- Herstel van slaap = herstel van stofwisseling en hersenfunctie
Wat is het slaapapneusyndroom?
Section titled “Wat is het slaapapneusyndroom?”Het obstructieve slaapapneusyndroom (OSA) is een aandoening waarbij de bovenste luchtweg tijdens de slaap herhaaldelijk gedeeltelijk of volledig dichtvalt.
Gevolgen
Section titled “Gevolgen”- Kortdurende adempauzes
- Zuurstofdalingen
- Stressreacties die de slaap verstoren
Op den duur leidt dit tot hormonale ontregeling, vermoeidheid en verstoring van de stofwisseling.
Symptomen en signalen
Section titled “Symptomen en signalen”Nachtelijke verschijnselen
Section titled “Nachtelijke verschijnselen”| Signaal | Toelichting |
|---|---|
| Luid snurken | Door vernauwde luchtweg |
| Ademstops | Zichtbaar voor partner |
| Onrustige slaap | Veel bewegen, woelen |
| Nachtzweten | Door stressreacties |
| Droge mond/hoofdpijn | Bij het ontwaken |
Overdag
Section titled “Overdag”| Signaal | Toelichting |
|---|---|
| Aanhoudende vermoeidheid | Ondanks voldoende uren slaap |
| Concentratieproblemen | Verminderd cognitief functioneren |
| Stemmingswisselingen | Prikkelbaarheid, somberheid |
| Gewichtstoename | Metabole ontregeling |
Metabole samenhang
Section titled “Metabole samenhang”Diagnose en screening
Section titled “Diagnose en screening”Slaaponderzoek
Section titled “Slaaponderzoek”De diagnose wordt gesteld via een slaaponderzoek (polysomnografie of thuismeting).
Apneu-Hypopneu-Index (AHI)
Section titled “Apneu-Hypopneu-Index (AHI)”| Ernst | Adempauzes per uur |
|---|---|
| Licht | 5-15 |
| Matig | 15-30 |
| Ernstig | Meer dan 30 |
Hoe hoger de AHI, hoe groter de belasting voor hart, hersenen en stofwisseling.
STOP-BANG vragenlijst
Section titled “STOP-BANG vragenlijst”| Letter | Vraag |
|---|---|
| S | Snurken? |
| T | Tired (vermoeid overdag)? |
| O | Observed (ademstops gezien)? |
| P | Pressure (hoge bloeddruk)? |
| B | BMI > 30? |
| A | Age > 50 jaar? |
| N | Neck (nekomtrek > 40 cm)? |
| G | Gender (man)? |
Drie of meer ‘ja’-antwoorden wijzen op een verhoogde kans op slaapapneu.
De fysiologie van slaap
Section titled “De fysiologie van slaap”Een gezonde slaap bestaat uit cycli van NREM- en REM-slaap.
| Slaapfase | Functie |
|---|---|
| Diepe NREM-slaap | Lichaamsherstel, bloeddrukdaling, aanmaak groeihormoon en testosteron |
| REM-slaap | Geheugen, stemming, emotioneel herstel |
Bij OSA
Section titled “Bij OSA”- Diepe slaap neemt af
- REM-slaap wordt onderbroken
- Dit leidt tot: vermoeidheid, honger, vetopslag, ontregeling cortisol
Oorzaken en risicofactoren
Section titled “Oorzaken en risicofactoren”| Factor | Mechanisme |
|---|---|
| Overgewicht | Vetweefsel rond hals en keel |
| Alcohol | Ontspant keelspieren |
| Roken | Ontsteking luchtwegen |
| Rugligging | Zwaartekracht sluit luchtweg |
| Anatomie | Nauwe keel, grote amandelen |
| Slaaptekort | Verergert ontspanning keelspieren |
| Hormonale verstoringen | Insulineresistentie, visceraal vet |
Behandeling — drie pijlers van herstel
Section titled “Behandeling — drie pijlers van herstel”1. CPAP — directe ademhalingsondersteuning
Section titled “1. CPAP — directe ademhalingsondersteuning”CPAP (Continuous Positive Airway Pressure) houdt de luchtweg open door lichte overdruk.
| Effect | Toelichting |
|---|---|
| Vermindert apneus | Direct effect |
| Verbetert concentratie | Door betere slaap |
| Verlaagt bloeddruk | Door minder stressreacties |
2. Leefstijlinterventie (TKB)
Section titled “2. Leefstijlinterventie (TKB)”Een koolhydraatbeperkte of ketogene leefstijl:
| Effect | Mechanisme |
|---|---|
| Verlaagt insuline | Metabole reset |
| Vermindert visceraal vet | Minder vetweefsel rond hals |
| Vermindert ontsteking | Betere luchtwegfunctie |
3. Tirzapatide (GLP-1/GIP-agonist)
Section titled “3. Tirzapatide (GLP-1/GIP-agonist)”Tirzapatide bevordert gewichtsverlies en verbetert insulinegevoeligheid.
| Studie | Resultaat |
|---|---|
| SURMOUNT-OSA (2024) | AHI daalde met gemiddeld 55% in 52 weken |
De combinatie met leefstijlinterventie geeft het sterkste effect.
Leefstijladviezen
Section titled “Leefstijladviezen”| Advies | Toelichting |
|---|---|
| Beperk alcohol | Vooral voor het slapengaan |
| Geen zware maaltijden | Laat op de avond |
| Slaap op de zij | Niet op de rug |
| Stop met roken | Vermindert ontsteking |
| Vaste slaaptijden | Regelmatig ritme |
| Voldoende daglicht | Ondersteunt dag-nachtritme |
| Dagelijks bewegen | Wandelen, fietsen, krachttraining |
| Eet onbewerkt | Eiwitrijk en koolhydraatarm |
| Beperk cafeïne | Na 14:00 uur |
| Stressreductie | Ontspanning en rust |
Samenvatting
Section titled “Samenvatting”Veelgestelde vragen
Wat is het slaapapneusyndroom?
Het obstructieve slaapapneusyndroom (OSA) is een aandoening waarbij de bovenste luchtweg tijdens de slaap herhaaldelijk dicht valt. Dit veroorzaakt adempauzes, zuurstofdalingen en stressreacties die de slaap verstoren en leiden tot metabole ontregeling.
Hoe herken ik slaapapneu?
Nachtelijke signalen: luid snurken, ademstops, onrustige slaap, nachtzweten, droge mond. Overdag: aanhoudende vermoeidheid, concentratieproblemen, stemmingswisselingen, gewichtstoename. De STOP-BANG vragenlijst helpt bij screening.
Wat is de behandeling voor slaapapneu?
Drie pijlers: 1) CPAP voor directe ademhalingsondersteuning, 2) Leefstijlinterventie (TKB) voor metabole reset en vetverlies, 3) Tirzapatide bij obesitas of insulineresistentie. De combinatie geeft het sterkste effect.
Kan slaapapneu genezen worden?
Bij lichte tot matige OSA kan een koolhydraatbeperkte leefstijl leiden tot remissie door vetverlies rond de hals en verminderde ontsteking. SURMOUNT-OSA studie toonde 55% daling in AHI met Tirzapatide.
Medische Disclaimer: De informatie van Stichting Je Leefstijl Als Medicijn over leefstijl, ziektes en stoornissen mag niet worden opgevat als medisch advies. In geen geval adviseren wij mensen om hun bestaande behandeling te veranderen. We raden mensen met chronische aandoeningen aan om zich over hun behandeling goed door bevoegde medische professionals te laten adviseren.
Medical Disclaimer: The information provided by Stichting Je Leefstijl Als Medicijn regarding lifestyle, diseases, and disorders should not be construed as medical advice. Under no circumstances do we advise people to alter their existing treatment. We recommend that people with chronic conditions seek advice regarding their treatment from qualified medical professionals.