Meta-inflammatie
In het kort
Section titled “In het kort”- Meta-inflammatie is chronische, laaggradige ontsteking bij metabole disfunctie
- Glycatie leidt tot AGEs die ontsteking en oxidatieve stress versterken
- Vicieuze cirkel: meer glucosedruk → meer glycatie → meer ontsteking → verdere metabole ontregeling
- Herstel vraagt om lagere glucosebelasting, slaap, beweging en onbewerkte voeding
- TKB kan een effectieve hefboom zijn, mits veilig en passend bij de persoon
Begrippen in gewone taal
Section titled “Begrippen in gewone taal”| Term | Betekenis |
|---|---|
| Meta-inflammatie | Chronische, laaggradige ontsteking die samenhangt met energie-overschot en insulineresistentie |
| Glycatie | Niet-enzymatische reactie waarbij suikers aan eiwitten of vetten binden |
| AGEs | Eindproducten van glycatie die zich kunnen opstapelen en weefselfunctie verstoren |
| RAGE | Receptor die na binding van AGEs ontstekingssignalen activeert |
| HbA1c | Maat voor gemiddelde glucosedruk over ongeveer 2-3 maanden |
| TKB | Voedingsstrategie gericht op lagere glucosebelasting en stabielere glucosewaarden |
Waarom glycatie en meta-inflammatie elkaar versterken
Section titled “Waarom glycatie en meta-inflammatie elkaar versterken”Bij metabole disfunctie is er vaak meer glucosedruk (hogere gemiddelde glucose en/of meer pieken) en meer oxidatieve stress. Dit versnelt glycatie en AGE-vorming. AGEs kunnen op hun beurt ontstekingsroutes activeren (via RAGE) en zo meta-inflammatie versterken.
Glycatie en afweer
Section titled “Glycatie en afweer”Chronische hyperglycemie en hogere glycatiebelasting hangen samen met minder effectieve afweer. Dit kan zich uiten als:
- Minder krachtige eerste afweer (neutrofielen en macrofagen die minder goed opruimen)
- Vertraagde wondgenezing
- Een paradox: meer ontstekingsactiviteit in het lichaam, maar tegelijk minder effectieve verdediging tegen infecties
De kwetsbaarheid is meestal duidelijker bij diabetes of uitgesproken insulineresistentie, zeker als er ook slechte slaap, stress, roken of micronutriënt-tekorten meespelen.
TKB als herstelstrategie
Section titled “TKB als herstelstrategie”TKB verlaagt doorgaans de aanvoer van snel beschikbare glucose en vermindert glucosepieken. Dat kan leiden tot:
- Lagere glucosedruk (vaak ook verbetering van HbA1c)
- Daling van triglyceriden en levervet bij veel mensen
- Minder behoefte aan hoge insulinespiegels
- Gunstiger energie-regulatie en verzadiging, waardoor vetverlies beter haalbaar wordt
Praktisch herstelplan (6-12 weken)
Section titled “Praktisch herstelplan (6-12 weken)”1. Begin met de basis
Section titled “1. Begin met de basis”- Eet onbewerkt of minimaal bewerkt
- Beperk suikerhoudende dranken en geraffineerde koolhydraten
- Neem per dag 2-3 eiwitrijke eetmomenten
- Beweeg dagelijks en plan krachttraining 2-3 keer per week
2. Verlaag glycatie- en AGE-prikkels
Section titled “2. Verlaag glycatie- en AGE-prikkels”- Kies vaker voor koken, stomen, pocheren of sudderen
- Beperk vaak en hard grillen of frituren
- Vermijd aanbranden en sterke bruining
3. Borg herstelcondities
Section titled “3. Borg herstelcondities”- Slaap: streef naar regelmaat en voldoende duur
- Stress: plan herstelmomenten en verminder chronische overbelasting
- Stoppen met roken en alcohol matigen (of tijdelijk vermijden) helpt vrijwel altijd
4. Evalueer na 6-12 weken
Section titled “4. Evalueer na 6-12 weken”Kijk naar taille, gewicht, bloeddruk, energie, slaap, honger en herstel. Overweeg labtrends (HbA1c, triglyceriden, HDL, leverenzymen) als dat past.
Monitoring: eenvoudige ankers
Section titled “Monitoring: eenvoudige ankers”U hoeft niet alles te meten. Een paar ankers geven vaak genoeg richting:
- Tailleomvang en gewicht (trend, niet het daggetal)
- Bloeddruk (gemiddelde van meerdere metingen)
- HbA1c (trend) en eventueel nuchtere glucose
- Triglyceriden en HDL-cholesterol
- Subjectief: energie, honger/cravings, conditie, spierkracht, wondgenezing en infectiegevoeligheid
Wanneer extra voorzichtig
Section titled “Wanneer extra voorzichtig”Neem bij twijfel een veilige, stapsgewijze aanpak en stem af met behandelaar.
Samenvatting
Section titled “Samenvatting”- Meta-inflammatie is laaggradige ontsteking door metabole disfunctie
- Glycatie leidt tot AGEs; AGEs kunnen ontsteking en oxidatieve stress versterken
- Hogere glucosedruk kan de afweer ontregelen en wondgenezing vertragen
- TKB kan herstel ondersteunen door lagere glucosebelasting en minder pieken
- Combineer voeding met krachttraining, dagelijkse beweging, slaap en stressreductie
- Mildere bereidingswijzen kunnen de dieet-AGE belasting verlagen
Veelgestelde vragen
Wat is meta-inflammatie?
Meta-inflammatie is een chronische, laaggradige ontstekingsstand die ontstaat bij metabole disfunctie (insulineresistentie, leververvetting, visceraal vet, dyslipidemie). Het is geen acute infectie-ontsteking, maar een langdurig smeulend proces dat energie, herstel en weefselfunctie ondermijnt.
Wat zijn AGEs en waarom zijn ze belangrijk?
AGEs (advanced glycation end products) zijn eindproducten van glycatie - een chemisch proces waarbij suikers zich binden aan eiwitten en vetten. AGEs kunnen via de RAGE-receptor ontsteking en oxidatieve stress versterken, waardoor een vicieuze cirkel ontstaat.
Hoe versterken glycatie en meta-inflammatie elkaar?
Bij metabole disfunctie is er vaak meer glucosedruk en oxidatieve stress. Dit versnelt glycatie en AGE-vorming. AGEs activeren op hun beurt ontstekingsroutes (via RAGE) en versterken zo meta-inflammatie. Ook voeding kan bijdragen: hoge temperatuur bereidingen creëren meer dieet-AGEs.
Wat is TKB en hoe helpt het?
TKB (therapeutische koolhydraatbeperking) verlaagt de aanvoer van snel beschikbare glucose en vermindert glucosepieken. Dit kan leiden tot lagere glucosedruk, daling van triglyceriden en levervet, minder behoefte aan hoge insulinespiegels, en gunstiger energie-regulatie.
Wanneer is extra voorzichtigheid geboden bij TKB?
Bij gebruik van insuline of sulfonylureum (hypoglycemierisico), zwangerschap of borstvoeding, chronische nierziekte, ondergewicht of eetstoornis-gevoeligheid. Stem bij twijfel af met uw behandelaar.
Medische Disclaimer: De informatie van Stichting Je Leefstijl Als Medicijn over leefstijl, ziektes en stoornissen mag niet worden opgevat als medisch advies. In geen geval adviseren wij mensen om hun bestaande behandeling te veranderen. We raden mensen met chronische aandoeningen aan om zich over hun behandeling goed door bevoegde medische professionals te laten adviseren.
Medical Disclaimer: The information provided by Stichting Je Leefstijl Als Medicijn regarding lifestyle, diseases, and disorders should not be construed as medical advice. Under no circumstances do we advise people to alter their existing treatment. We recommend that people with chronic conditions seek advice regarding their treatment from qualified medical professionals.