Haaruitval bij vrouwen
In het kort
Section titled “In het kort”- Haaruitval bij vrouwen is vaak behandelbaar
- Herstel van ijzerstatus, vitamine D, insulinegevoeligheid en stressbalans vormt de basis
- Therapeutische koolhydraatbeperking, voedingsoptimalisatie en leefstijlinterventies zijn effectieve eerste stappen
- Nieuwe haargroei is zichtbaar na 3-6 maanden
1. Fysiologie van optimale haargroei
Section titled “1. Fysiologie van optimale haargroei”Haarcyclus
Section titled “Haarcyclus”Haar groeit in cycli. Begrip van deze cycli helpt om haaruitval te begrijpen en te behandelen:
| Fase | Duur | Kenmerken |
|---|---|---|
| Anagene fase (groeifase) | 2-6 jaar | 85-90% van het haar bevindt zich in deze fase |
| Katagene fase (overgangsfase) | ±2 weken | Haarfollikel stopt tijdelijk met groeien |
| Telogene fase (rust- en uitvalfase) | 2-4 maanden | Haar valt uit, nieuwe cyclus start |
De anagene fase vereist: eiwitten, ijzer, vitamine D, zink, B12, gezonde vetzuren en een stabiele metabole status.
Essentiële voorwaarden voor haargroei
Section titled “Essentiële voorwaarden voor haargroei”| Factor | Rol |
|---|---|
| Metabole energie | Glucose, aminozuren, vetzuren, micronutriënten. Tekorten verkorten de groeifase. |
| Hormonale balans | Oestrogeen verlengt de groeifase, androgenen (DHT) verkorten deze. Schildklierhormonen reguleren haargroei. |
| Immunologische rust | Inflammatie, auto-immuunprocessen en verhoogd cortisol versnellen uitval. |
2. Diagnostiek: metabole en hormonale focus
Section titled “2. Diagnostiek: metabole en hormonale focus”Bij haaruitval is bloedonderzoek essentieel om onderliggende oorzaken op te sporen:
| Parameter | Streefwaarde | Betekenis |
|---|---|---|
| Ferritine (ijzeropslag) | >70 µg/L (minimaal >50 µg/L) | Lage ferritine is een veelvoorkomende oorzaak |
| TSH, vrij T4 | Binnen referentie | Hypothyreoïdie → diffuse haaruitval |
| Vitamine D | >80 nmol/L | Tekort beïnvloedt haarfollikels |
| HbA1c & nuchtere glucose | HbA1c onder 42 mmol/mol | HbA1c boven 42 wijst op insulineresistentie |
| Vitamine B12 & zink | Binnen referentie | Nodig voor keratineproductie |
| Androgenen | Individueel | Vrij testosteron, DHEAS bij verdenking PCOS, hirsutisme, AGA |
3. Differentiaaldiagnose en oorzaken
Section titled “3. Differentiaaldiagnose en oorzaken”Telogeen effluvium (TE)
Section titled “Telogeen effluvium (TE)”Meest voorkomende vorm van haaruitval bij vrouwen.
Oorzaken:
- IJzer- of vitamine D-tekort
- Infectie (bijv. COVID-19)
- Stress (fysiek of emotioneel)
- Crashdiëten
- Operatie
- Medicatie
Herstel: 3-6 maanden na behandeling van de onderliggende oorzaak.
Androgenetische alopecia (AGA)
Section titled “Androgenetische alopecia (AGA)”Genetische gevoeligheid voor DHT (dihydrotestosteron). Verergert bij:
- Insulineresistentie
- PCOS
Leefstijlinterventie helpt door insuline en androgenen te verlagen.
Alopecia areata (AA)
Section titled “Alopecia areata (AA)”Auto-immuunaandoening met kale plekken. Geassocieerd met:
- Inflammatie
- Stress
- Episodisch beloop
4. Therapeutische aanpak
Section titled “4. Therapeutische aanpak”A. Voeding: therapeutische koolhydraatbeperking (TKB)
Section titled “A. Voeding: therapeutische koolhydraatbeperking (TKB)”Een koolhydraatbewust voedingspatroon kan haaruitval helpen behandelen door:
- Glucose te stabiliseren
- Insuline te verlagen
- Inflammatie te verminderen
Praktisch:
- Vermijd snelle koolhydraten en suikers
- Focus op groene groenten, hoogwaardige eiwitten, gezonde vetten
- Bij PCOS/AGA: TKB normaliseert androgenen
B. Supplementen bij tekorten
Section titled “B. Supplementen bij tekorten”Suppletie alleen bij aangetoonde tekorten:
| Supplement | Dosering/doel | Opmerking |
|---|---|---|
| IJzer | Ferrofumaraat of ferroglycinaat, 3-6 maanden | Streef ferritine >70 µg/L, combineer met vitamine C |
| Vitamine D | Aanvullen tot >80 nmol/L | Controleer na 3 maanden |
| Zink & biotine | Alleen bij tekorten | Niet standaard suppleren |
| Magnesium | Bisglycinaat of malaat | Ondersteunt ontspanning |
C. Leefstijl: beweging, slaap, stress
Section titled “C. Leefstijl: beweging, slaap, stress”| Factor | Effect | Aanpak |
|---|---|---|
| Beweging | Verbetert insulinegevoeligheid, verlaagt inflammatie | Dagelijks bewegen |
| Slaap | Slaaptekort verhoogt cortisol | Optimaliseer slaaphygiëne |
| Stressmanagement | Chronische stress verkort groeifase, veroorzaakt TE | Ademhaling, ontspanning |
5. Follow-up en doorverwijzing
Section titled “5. Follow-up en doorverwijzing”Evaluatie
Section titled “Evaluatie”- Ferritine controleren na 3 maanden suppletie
- Nieuwe haargroei zichtbaar na 3-6 maanden
- Communiceer dit vooraf om realistische verwachtingen te scheppen
Doorverwijzen bij
Section titled “Doorverwijzen bij”- Kale plekken (verdenking alopecia areata)
- Verdacht hyperandrogenisme of PCOS
- Ernstig of progressief beloop ondanks behandeling
Kernboodschap
Section titled “Kernboodschap”Veelgestelde vragen
Wat zijn de meest voorkomende oorzaken van haaruitval bij vrouwen?
De meest voorkomende oorzaak is telogeen effluvium (TE), veroorzaakt door ijzer- of vitamine D-tekort, infectie, stress, crashdiëten, operatie of medicatie. Andere oorzaken zijn androgenetische alopecia (AGA, genetisch) en alopecia areata (auto-immuun).
Welke bloedwaarden moeten gecontroleerd worden bij haaruitval?
Belangrijk zijn: ferritine (ijzeropslag, streef >70 µg/L), schildklierfunctie (TSH, vrij T4), vitamine D (streef >80 nmol/L), HbA1c en nuchtere glucose, vitamine B12, zink, en bij verdenking PCOS ook androgenen (vrij testosteron, DHEAS).
Hoe lang duurt het voordat haaruitval herstelt?
Bij telogeen effluvium is herstel na 3-6 maanden te verwachten. Nieuwe haargroei wordt zichtbaar na 3-6 maanden behandeling. Het is belangrijk dit vooraf te communiceren zodat verwachtingen realistisch zijn.
Helpt voeding bij haaruitval?
Ja, therapeutische koolhydraatbeperking (TKB) stabiliseert glucose, verlaagt insuline en vermindert inflammatie. Focus op groene groenten, hoogwaardige eiwitten en gezonde vetten. Bij PCOS/AGA helpt TKB om androgenen te normaliseren.
Medische Disclaimer: De informatie van Stichting Je Leefstijl Als Medicijn over leefstijl, ziektes en stoornissen mag niet worden opgevat als medisch advies. In geen geval adviseren wij mensen om hun bestaande behandeling te veranderen. We raden mensen met chronische aandoeningen aan om zich over hun behandeling goed door bevoegde medische professionals te laten adviseren.
Medical Disclaimer: The information provided by Stichting Je Leefstijl Als Medicijn regarding lifestyle, diseases, and disorders should not be construed as medical advice. Under no circumstances do we advise people to alter their existing treatment. We recommend that people with chronic conditions seek advice regarding their treatment from qualified medical professionals.