Fructose
Dieser Inhalt ist noch nicht in deiner Sprache verfügbar.
In het kort
Section titled “In het kort”- Fructose is een enkelvoudige suiker die vooral door de lever wordt verwerkt
- Bij hoge inname uit bewerkte producten kan het bijdragen aan levervet en insulineresistentie
- Heel fruit in normale porties is voor de meeste mensen niet het probleem
- Het risico zit vooral in frisdrank, sap en bewerkte voeding met verborgen suiker
- Effectieve aanpak: verminder ultrabewerkte voeding en schrap vloeibare suikers
Wat is fructose?
Section titled “Wat is fructose?”Fructose is een enkelvoudige suiker. Het komt van nature voor in fruit, maar wordt ook veel toegevoegd aan voeding via suiker (sacharose) en siropen. Tafelsuiker bestaat uit ongeveer half glucose en half fructose.
Waarom is fructose metabool anders?
Section titled “Waarom is fructose metabool anders?”Glucose kan door veel lichaamscellen worden gebruikt. Fructose wordt in belangrijke mate door de lever verwerkt. Daardoor kan veel (toegevoegde) fructose een andere metabole belasting geven dan dezelfde hoeveelheid glucose.
Waar zit fructose in?
Section titled “Waar zit fructose in?”Natuurlijk
Section titled “Natuurlijk”- Heel fruit (met vezels, water en volume)
- In kleinere hoeveelheden: sommige groenten
Toegevoegd (meestal relevant voor overconsumptie)
Section titled “Toegevoegd (meestal relevant voor overconsumptie)”- Frisdrank, energiedrank, sap, gezoete zuiveldranken
- Snoep, koek, gebak, desserts
- Ontbijtgranen, repen, zoete snacks
- Sauzen en bewerkte producten (bijvoorbeeld ketchup, dressings)
Fruit versus toegevoegde suikers
Section titled “Fruit versus toegevoegde suikers”Voor de meeste mensen is heel fruit in normale porties niet het hoofdprobleem. Het risico zit vooral in vloeibare suikers en in herhaald gebruik van bewerkte voeding met verborgen suiker.
Etiket: hoe herken je toegevoegde suikers?
Section titled “Etiket: hoe herken je toegevoegde suikers?”Let op woorden zoals suiker, sacharose, glucose-fructosesiroop, fructosestroop en maissiroop. Ook honing en agavesiroop blijven in de praktijk suikerbronnen.
Valkuilen die vaak worden onderschat
Section titled “Valkuilen die vaak worden onderschat”- “Gezonde” dranken: sap, smoothies, ijsthee, sportdrank, koffiedranken met siroop
- Gedroogd fruit: kleine portie, maar veel suiker per hap en weinig verzadiging
- Sausen: ketchup, barbecuesaus, sommige dressings en marinades
Praktische keuzes
Section titled “Praktische keuzes”- Kies bij dorst: water, bruiswater, thee of koffie zonder suiker
- Beperk sap: het mist vezels en is gemakkelijk veel in korte tijd
- Eet fruit liever dan dat je het drinkt; smoothies tellen vaak als drinken
- Zorg voor verzadiging: voldoende eiwit en volwaardige voeding bij maaltijden
Handige vervangingen
Section titled “Handige vervangingen”| In plaats van | Kies |
|---|---|
| Frisdrank | (Bruis)water, eventueel met citroen of limoen |
| Gezoete zuivel | Zuivel zonder suiker, zelf fruit of kaneel toevoegen |
| Zoete snacks | Noten, olijven, kaas, ei, groente met dip |
Zoetstoffen
Section titled “Zoetstoffen”Zoetstoffen verhogen meestal de fructose-inname niet, maar kunnen bij sommige mensen het verlangen naar zoet in stand houden. Kies daarom voor beperkt en bewust gebruik en blijf vooral inzetten op minder zoet als gewoonte.
Wanneer is extra aandacht zinvol?
Section titled “Wanneer is extra aandacht zinvol?”Extra scherpte is vaak zinvol bij:
- Leververvetting of verhoogde leverenzymen
- Buikvet
- Hoge triglyceriden
- Hoge bloeddruk
- (Pre)diabetes of insulineresistentie
Bespreek zo nodig met je behandelaar welke controles passend zijn.
Stappenplan (2 tot 4 weken)
Section titled “Stappenplan (2 tot 4 weken)”- Stop met suikerdranken (ook sap) op vaste dagen, bijvoorbeeld doordeweeks
- Plan 1 tot 2 bewuste zoetmomenten per week in plaats van dagelijks
- Vervang snacks door volwaardige opties: noten, olijven, yoghurt naturel, kaas, ei, groente met dip
- Kies vaker onbewerkte maaltijden (eiwit, groente, minimaal bewerkte koolhydraten) en evalueer: energie, trek en middelomtrek
Veelgestelde vragen
Wat is fructose?
Fructose is een enkelvoudige suiker die van nature voorkomt in fruit. Het wordt ook veel toegevoegd aan voeding via suiker (sacharose) en siropen. Tafelsuiker bestaat uit ongeveer half glucose en half fructose.
Waarom is fructose anders dan glucose?
Glucose kan door veel lichaamscellen worden gebruikt. Fructose wordt in belangrijke mate door de lever verwerkt. Bij een hoge inname, vooral uit bewerkte producten en dranken, kan fructose bijdragen aan vetopslag in de lever, insulineresistentie en verhoogde triglyceriden.
Is fruit eten dan slecht?
Nee. Heel fruit in normale porties is voor de meeste mensen niet het probleem. Fruit bevat vezels, water en volume, waardoor je minder snel te veel binnenkrijgt. Het risico zit vooral in vloeibare suikers en bewerkte voeding met verborgen suiker.
Hoe herken ik toegevoegde suikers op het etiket?
Let op woorden zoals suiker, sacharose, glucose-fructosesiroop, fructosestroop en maissiroop. Ook honing en agavesiroop zijn in de praktijk suikerbronnen. Als meerdere suikervormen hoog in de ingrediëntenlijst staan, is de totale toegevoegde suiker vaak aanzienlijk.
Wanneer is extra aandacht voor fructose zinvol?
Extra scherpte is zinvol bij leververvetting of verhoogde leverenzymen, buikvet, hoge triglyceriden, hoge bloeddruk, (pre)diabetes of insulineresistentie. Bespreek zo nodig met je behandelaar welke controles passend zijn.
Medische Disclaimer: De informatie van Stichting Je Leefstijl Als Medicijn over leefstijl, ziektes en stoornissen mag niet worden opgevat als medisch advies. In geen geval adviseren wij mensen om hun bestaande behandeling te veranderen. We raden mensen met chronische aandoeningen aan om zich over hun behandeling goed door bevoegde medische professionals te laten adviseren.
Medical Disclaimer: The information provided by Stichting Je Leefstijl Als Medicijn regarding lifestyle, diseases, and disorders should not be construed as medical advice. Under no circumstances do we advise people to alter their existing treatment. We recommend that people with chronic conditions seek advice regarding their treatment from qualified medical professionals.