Motiveren
Dieser Inhalt ist noch nicht in deiner Sprache verfügbar.
Bron: Handreiking Online Gedrag | Coalitie Leefstijl in de Zorg
De strategie Motiveren richt zich op het Willen: patiënten moeten gemotiveerd zijn om te veranderen en de voordelen zien van gedragsverandering. Dit hoofdstuk behandelt drie technieken.
1. Zelfovertuiging
Section titled “1. Zelfovertuiging”Bij zelfovertuiging worden patiënten aangezet om zichzelf te overtuigen van de voordelen van gedragsverandering. Dit is effectiever dan wanneer iemand anders hen probeert te overtuigen.
Waarom werkt dit?
Section titled “Waarom werkt dit?”- Mensen hebben de neiging consistent te zijn met hun eigen uitspraken
- Zelfbedachte argumenten voelen relevanter en persoonlijker
- Het vermindert weerstand tegen externe overtuiging
Stappenplan
Section titled “Stappenplan”-
Geef de patiënt een stelling om over na te denken, bijvoorbeeld:
- “Noem redenen waarom bewegen goed voor je zou zijn”
- “Wat zou het voor jou betekenen om te stoppen met roken?”
-
Laat de patiënt 1-3 redenen bedenken - niet teveel, dat werkt averechts
-
Vraag naar persoonlijke voordelen - wat zou het specifiek voor deze persoon opleveren?
Methodische eisen
Section titled “Methodische eisen”- Vraag naar zelfbedachte argumenten, geef ze niet zelf
- Beperk het aantal gevraagde redenen (1-3 is optimaal)
- Zorg dat de vraagstelling neutraal is
2. Voorstellen van de toekomst
Section titled “2. Voorstellen van de toekomst”Met deze techniek laat je de patiënt nadenken over een toekomstige wenselijke of onwenselijke uitkomst van hun gedrag.
Twee benaderingen
Section titled “Twee benaderingen”| Benadering | Focus | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Positief | Wenselijke toekomst | ”Stel je voor dat je over 5 jaar gezond bent…” |
| Negatief | Onwenselijke toekomst | ”Stel je voor dat je over 5 jaar nog steeds rookt…” |
Stappenplan
Section titled “Stappenplan”-
Laat de patiënt nadenken over een toekomstige uitkomst (5 jaar, 10 jaar)
-
Laat de patiënt zich inleven in de situatie en het gevoel:
- Hoe zou je je voelen?
- Wat zou je kunnen doen wat nu niet lukt?
- Hoe zou je eruit zien?
-
Verbind aan huidige keuzes - wat kun je nu doen om die toekomst te bereiken/vermijden?
- Gebruik concrete, levendige beschrijvingen
- Laat de patiënt zelf visualiseren, beschrijf niet teveel
- Koppel terug naar haalbare eerste stappen
3. Beloningen
Section titled “3. Beloningen”Bij deze techniek wordt een beloning in het vooruitzicht gesteld wanneer de patiënt het gewenste gedrag uitvoert.
Soorten beloningen
Section titled “Soorten beloningen”| Type | Beschrijving | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Materieel | Tastbare beloning | Cadeau, geld, punten |
| Sociaal | Erkenning van anderen | Compliment, likes, delen |
| Zelfbeloning | Eigen behandeling | Iets lekkers, vrije tijd |
| Intrinsiek | Goed gevoel | Trots, voldoening |
Stappenplan
Section titled “Stappenplan”-
Stel het doel vast - dit kan een uitkomst- of procesdoel zijn
-
Laat de patiënt een motiverende beloning bedenken die:
- Persoonlijk relevant is
- Haalbaar is om te geven
- Niet het ongezonde gedrag beloont (bijv. geen taart na sporten)
-
Suggereer voorbeelden van type beloningen:
- Zelfbeloning: “Trakteer jezelf op een film”
- Sociale beloning: “Deel je succes met vrienden”
- Spaarsysteem: “Na 10 workouts een massage”
Methodische eisen
Section titled “Methodische eisen”- Beloning moet direct volgen op het gedrag (niet te lang wachten)
- Beloning moet proportioneel zijn aan de inspanning
- Vermijd beloningen die het ongezonde gedrag stimuleren
- Wissel af tussen kleine frequente en grotere occasionele beloningen
Voorbeelden
Section titled “Voorbeelden”- Ommetje app | Hersenstichting - gamification met beloningen
- Stappenteller apps met achievements
- Spaarkaarten bij sportscholen
Wetenschappelijke onderbouwing
Section titled “Wetenschappelijke onderbouwing”- Müller, B.C., et al. (2016).”; to change or not to change, that is the question”. Self-persuasion increases intentions to change health behavior. Applied Psychology: Health and Well-Being.
- Oettingen, G., & Mayer, D. (2002). The motivating function of thinking about the future. Journal of Personality and Social Psychology, 83(5), 1198.
- Deci, E.L., & Ryan, R.M. (2000). The “what” and “why” of goal pursuits: Human needs and the self-determination of behavior. Psychological Inquiry, 11(4), 227-268.
Dit artikel is afkomstig uit: Handreiking Online Gedrag (PDF)
Gepubliceerd door Coalitie Leefstijl in de Zorg, februari 2025
Medische Disclaimer: De informatie van Stichting Je Leefstijl Als Medicijn over leefstijl, ziektes en stoornissen mag niet worden opgevat als medisch advies. In geen geval adviseren wij mensen om hun bestaande behandeling te veranderen. We raden mensen met chronische aandoeningen aan om zich over hun behandeling goed door bevoegde medische professionals te laten adviseren.
Medical Disclaimer: The information provided by Stichting Je Leefstijl Als Medicijn regarding lifestyle, diseases, and disorders should not be construed as medical advice. Under no circumstances do we advise people to alter their existing treatment. We recommend that people with chronic conditions seek advice regarding their treatment from qualified medical professionals.